
GlobalGAP sertifikası almak için ne yapmak gerekir?
Önce kapsamı (ürün, parsel, varsa paketleme) ve Option 1 ya da Option 2 yolunu belirlersiniz. Onaylı bir belgelendirme kuruluşuna başvurup GGN numarası alır, kontrol listesine göre iç değerlendirme yapar, kayıtlarınızı tamamlarsınız. Denetimde tüm Major Must maddelerini, Minor Must maddelerinin ise en az %95’ini karşılamanız gerekir.
GlobalGAP sertifikası nasıl alınır sorusu çoğu üreticiye bir sabah gelen tek satırlık e-postayla düşer: “Bu sezondan itibaren GGN numaranız olmadan ürün alamıyoruz.” Avrupa’daki zincir marketlere giden meyve-sebzenin büyük kısmında GLOBALG.A.P. artık pazarlık konusu değil, giriş bileti. İyi haber şu: standart tarla gerçeğinden kopuk değil. Kötü haber: denetçi tarlada yaptığınızı değil, yazdığınızı görür. Aşağıda süreci sahada gördüğümüz sırayla anlatıyoruz.

GlobalGAP sertifikası altı adımda alınır: kapsamı belirlemek, Option 1/2 seçmek, onaylı belgelendirme kuruluşuna başvurup GGN almak, kontrol listesine göre iç değerlendirme yapmak, eksikleri kapatıp kayıtları biriktirmek ve dış denetimden geçmek. Denetim sonrası açık kalan uygunsuzluklar genellikle 28 gün içinde kapatılmalıdır.

Kendi arazisinde üreten tek işletme için Option 1 en sade yoldur; her yıl kendi denetimi yapılır. Sözleşmeli çok sayıda küçük üreticiden ürün toplayan ihracatçı için Option 2 mantıklıdır, ancak bir kalite yönetim sistemi, eğitimli iç denetçi ve her üyenin yıllık iç denetimi şarttır.
Sahada sık gördüğümüz hata, 40 üreticiyle çalışan bir ihracatçının her çiftçiye ayrı Option 1 sertifikası aldırmaya çalışmasıdır. Maliyet katlanır ve tek bir üreticinin düşmesi sevkiyatı aksatır. Tersine, beş üreticili küçük bir grup için Option 2’nin sistem yükü fazla gelebilir. Mini karar kuralı: Ürünü toplayan ve tek elden satan bir merkeziniz varsa ve üretici sayısı ondan fazlaysa Option 2’yi ciddi olarak değerlendirin.
İlk denetimlerde uygunsuzlukların çoğu tarladan değil kayıttan çıkar: ilaçlama kayıtlarında bekleme süresinin hesaplanmaması, kalıntı (MRL) analizinin risk değerlendirmesine bağlanmaması, sulama suyu analizinin eksikliği, hijyen risk analizinin olmaması ve izlenebilirliğin parsele kadar inmemesi en sık görülenlerdir.
Hayır. İyi Tarım Uygulamaları (İTU) sertifikası Tarım ve Orman Bakanlığı mevzuatına dayanan ulusal bir sertifikadır ve yetkilendirilmiş kuruluşlarca verilir. GLOBALG.A.P. ise uluslararası alıcıların talep ettiği özel bir standarttır. İç piyasa ve destekler için İTU, ihracat için genellikle GLOBALG.A.P. istenir.
İki sistemin kayıt mantığı büyük ölçüde örtüştüğü için birini kuran işletme ikincisine kısa sürede hazırlanabilir. Ancak birinin sertifikası diğerinin yerine geçmez; alıcınızın hangi belgeyi, hangi sürümle istediğini yazılı teyit edin.
Kendi ürününüzü paketliyorsanız ürün işleme (hasat sonrası) maddeleri GLOBALG.A.P. kapsamına alınabilir. Başka üreticilerden ürün alıp paketleyen ve işleyen bir tesis için ise alıcılar çoğu zaman BRCGS veya IFS gibi tesis odaklı bir standart da ister.
GLOBALG.A.P. IFA’nın GFS sürümü, GFSI tarafından tanınan şemalar arasındadır; bu yüzden zincir marketler birincil üretim için bunu kabul eder. Hangi alıcının hangi şemayı neden istediğini GFSI tanınan standartlar yazımızda karşılaştırdık. Tesis tarafında tek seferde doğru şemayı seçmek isterseniz GFSI belgesi danışmanlığı sürecimiz kapsam ve alıcı şartlarını birlikte netleştirmekle başlar. Paketleme tesisleri için ayrıca BRCGS belgesi nasıl alınır rehberine bakabilirsiniz.
GLOBALG.A.P. sertifikası bir yıl geçerlidir ve her yıl yeniden denetim gerekir; ayrıca sertifikalı üreticilerin bir kısmı her yıl habersiz denetime seçilir. Hazırlık, kayıt birikimi ve denetim dahil ilk sertifika çoğu işletmede bir üretim sezonuna, yani birkaç aya yayılır.
Süreyi uzatan şey genellikle denetim değil, sezon takvimidir: denetçinin ürünü tarlada, mümkünse hasat döneminde görmesi istenir. Sezonu kaçıran işletme bir yıl kaybedebilir. Belgeyi ihracat evraklarıyla birlikte planlamak için gıda ihracatı sağlık sertifikası sürecine de göz atın.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
GGN, GLOBALG.A.P. veritabanında üreticiye atanan 13 haneli kimlik numarasıdır. Onaylı bir belgelendirme kuruluşuna başvurduğunuzda kayıtla birlikte verilir. Alıcı, sertifikanızın geçerliliğini bu numarayla sorgular.
Sertifikayı GLOBALG.A.P. tarafından onaylanmış ve akredite bağımsız belgelendirme kuruluşları verir. Danışmanlık firması sertifika vermez; sistemin kurulmasına ve denetime hazırlığa destek olur.
Kontrol listesindeki maddelerin önem sınıflarıdır. Major Must maddelerinin tamamına, Minor Must maddelerinin ise en az %95’ine uyum gerekir. Öneri (recommendation) maddeleri puanlamaya girmez ama iyi uygulama göstergesidir.
Evet. Arazi büyüklüğü için alt sınır yoktur. Ancak kayıt yükü tek başına zorlayıcıysa, bir ihracatçı veya kooperatif çatısı altında Option 2 grubu olarak sertifikalanmak daha ekonomik olabilir.
GRASP, çalışan sağlığı, güvenliği ve sosyal haklara bakan bir eklenti modüldür. GLOBALG.A.P. için zorunlu değildir; ancak bazı Avrupa zincirleri tedarikçilerinden ayrıca talep eder. Alıcınızın şartnamesini kontrol edin.