
İşletme buzdolabı kaç derece olmalı?
Genel hedef 0 ile +4 °C arasıdır. Kıyma, kanatlı eti ve sakatat en fazla +4 °C (sakatat +3 °C), süt ürünleri en fazla +6 °C, taze balık 0 ile +4 °C arasında tutulur. Dondurucu en az -18 °C olmalıdır. Ürün etiketindeki saklama koşulu her zaman önceliklidir ve sıcaklık günde en az iki kez kayda geçirilmelidir.
İşletme buzdolabı kaç derece olmalı sorusu, restoran, otel mutfağı, kasap, pastane ve gıda üreticisinin her resmî kontrolde karşılaştığı ilk sorulardan biridir. Ekipman satıcıları genelde tek bir rakam verir; oysa denetçi tek rakama değil, dolabın içindeki ürüne, termometrenin doğruluğuna ve kayıt formuna bakar. Bu yazıda ürün grubuna göre sıcaklık tablosunu, takip formunun nasıl tutulacağını ve sapma olduğunda ne yapılacağını saha deneyimiyle anlatıyoruz.

Tek dolapta karışık ürün saklıyorsanız en hassas ürünün sınırını uygulayın. Kıyma veya sakatat varsa dolap +3/+4 °C’yi geçmemelidir. Aşağıdaki değerler toplu tüketim işletmeleri için hazırlanan hijyen kılavuzundaki muhafaza sıcaklıklarıdır; etiket daha düşük bir değer yazıyorsa etiket geçerlidir.
| Ürün grubu | Muhafaza sıcaklığı |
|---|---|
| Taze kırmızı et, et ürünleri, peynir, şarküteri | +4 °C ile en fazla +7 °C arası |
| Kanatlı eti, av eti, kıyma | En fazla +4 °C |
| Sakatat | En fazla +3 °C |
| Süt ve süt ürünleri | En fazla +6 °C |
| Taze balık | Erimekte olan buz içinde veya 0 ile +4 °C arası |
| Derin dondurulmuş gıdalar | En az -18 °C |
Kaynak: TESK – Toplu Tüketim Yapılan Yerler için Hijyen Kılavuzu. Pişmiş yemeğin dolaba hangi hızla indirilmesi gerektiği ayrı bir kuraldır; bunun için pişmiş yemek soğutma kuralı yazımıza bakabilirsiniz.

Dondurucu ve dondurulmuş ürün odası en az -18 °C’de tutulur. Pratikte termostatı -20/-22 °C’ye ayarlamak, kapı açılışlarında ve defrost döngüsünde ürünün -18 °C’nin üstüne çıkmasını önler. Soğuk oda için aynı mantıkla hedef aralığın alt yarısına ayar yapılır.
Dondurulmuş ürünün kullanım öncesi nasıl çözdürüleceği için donmuş gıda çözdürme kuralları yazımız tamamlayıcıdır.
Her soğutucu ve dondurucu için ayrı bir satır veya sayfa açın; sabah açılışta ve akşam kapanışta olmak üzere günde en az iki ölçüm yazın. Formda tarih, saat, dolap numarası, ölçülen değer, kabul aralığı, ölçen kişinin parafı ve sapma halinde yapılan işlem sütunları bulunmalıdır.
Önce ne kadar süre ve kaç derece aşıldığını belirleyin. Kısa süreli ve küçük bir aşımda ürün başka dolaba alınır, arıza giderilir ve kayda işlenir. Süre bilinmiyorsa veya hassas ürün (kıyma, sakatat, kremalı tatlı) uzun süre sınırın üstünde kaldıysa ürün güvenli kabul edilmez.
Karar kuralımız basit: “Ne kadar süredir sıcak olduğunu bilmiyorsam, güvenli olduğunu da bilmiyorumdur.” Bu kararın yazılı bir talimata bağlanması, personelin her seferinde tahmin yürütmesini engeller. Sapma halinde ürün ve kayıt yönetimini sistematik kurmak isteyen işletmeler için ISO 22000 ve HACCP gıda güvenliği belgesi sürecinde bu talimatlar HACCP planının parçası olarak hazırlanır. Daha geniş soğuk zincir kararları için soğuk zincir yönetimi ve sıcaklık sapması yazımız yol gösterir.
Sıcaklığın yanında yerleşim, etiketleme ve temizlik kontrol edilir. Çiğ ürün alt rafta, hazır ve pişmiş ürün üst rafta olmalı; açılmış ürünlerde açılış tarihi ve son kullanım bilgisi bulunmalı; conta ve raflar temiz, buzlanma kontrol altında olmalıdır.
Mutfakta sıcak tarafın kuralları için yemek servis sıcaklığı yazımıza da göz atabilirsiniz.
Durumunuzu birkaç dakikada konuşalım; size özel süre ve yol haritası çıkaralım.
Restoran buzdolabında genel hedef 0 ile +4 °C arasıdır. Kıyma, tavuk veya sakatat saklanan dolapta +4 °C (sakatat için +3 °C) aşılmamalıdır. Dondurucular en az -18 °C’de tutulur.
Mevzuat kesin bir sıklık yazmaz, düzenli kontrol ve kayıt ister. Sahada kabul gören uygulama açılışta ve kapanışta olmak üzere günde en az iki ölçümdür. Riskli ürün saklanan dolaplarda daha sık ölçüm veya otomatik kayıt önerilir.
Derin dondurulmuş gıdalar en az -18 °C’de saklanmalıdır. Termostatı -20 / -22 °C’ye ayarlamak, kapı açılışlarında ürünün -18 °C’nin üstüne çıkmasını önlemeye yardımcı olur.
Tek başına yeterli değildir. Gösterge evaporatör yakınını ölçer. Kalibreli bir prob termometre ile periyodik karşılaştırma yapılmalı ve bu doğrulama kayda geçirilmelidir.
Süt ve süt ürünleri en fazla +6 °C’de saklanır; ancak birçok üretici etikette +4 °C yazar. Etiketteki saklama koşulu her zaman önceliklidir.